Reportage Opening

Gepubliceerd op 4 december 2014 | door Miriam Bosman

0

De rol van kunst in de samenleving

Minister Jet Bussemaker lanceerde afgelopen maandag de publicatie Cultuur in Beeld 2014. Daarna ging zij in gesprek met Barbara Visser (beeldend kunstenaar en voorzitter van de Akademie van Kunsten), Ellen Walraven (directeur Rotterdamse Schouwburg) en Roland Kieft (artistiek directeur Residentie Orkest) over de manier waarop de veranderingen in de samenleving hun dagelijks werk en de sector beïnvloeden. Een verslag.

Jet Bussemaker maakte tijdens haar openingsspeech tijdens Cultuur in Beeld 2014 in de Van Nelle fabriek in Rotterdam direct duidelijk wat in haar ogen de rol van kunst is: “Kunst opent deuren die anders gesloten zouden blijven.” Als voorbeelden noemde ze onder meer Marco de Soeza, Amsterdammer van het Jaar en initiator van het Leerorkest, een plek waar kinderen uit achterstandswijken de kans krijgen om een klassiek instrument te leren spelen.

Maar ook ‘A People’ s Palace‘ – een bijzondere bibliotheek in Birmingham waarin het dienstverleningspakket enorm is uitgebreid waardoor iedereen er wel iets van zijn gading kan vinden. En Marlene Dumas die met schilderen een nieuwe kijk creëert op de wereld is erg inspirerend. Of wat te denken van Joop van den Ende die voor de voorstelling Billy Elliot een samenwerking aanging met het Nationaal Ballet. Zo worden – dankzij kunst en cultuur – nieuwe deuren geopend waardoor we de wereld anders gaan zien.

Verbeeldingskracht

Bussemaker: “De verbeeldingskracht van kunstenaars is heel hard nodig. Ook wetenschap en onderwijs kan niet zonder verbeelding. Onze jonge generatie moet opgevoed worden om met meer creativiteit en verbeelding naar nieuwe oplossingen te zoeken. Dat vraagt ook om overheid die in samenspraak met het veld de juiste keuzes maakt.” De cijfers in de publicatie Cultuur in Beeld 2014 ziet zij als een hulpmiddel bij het uitzetten van het juiste beleid om deze doelen te bereiken. Er is in haar ogen reden tot optimisme, want de bezoekers aan bijvoorbeeld orkesten zijn gelijk gebleven en soms zelfs toegenomen.

“De cultuurdeelname in Nederland is vergeleken met andere landen opvallend hoog en de sector zelf springt beter in op het publiek”. Er wordt duidelijk veel meer aansluiting gezocht met het publiek. Het Rijksmuseum is hier een sprekend voorbeeld van. Het museum heeft de verschillende behoeften van het publiek als uitgangspunt genomen om Het Museum van Nederland te worden.

Ruimte

“Maar negatieve kanten zijn er ook. Het aantal giften van bedrijven is gedaald, het publiek vergrijsd. Hoger opgeleiden zijn oververtegenwoordigd en de bezuinigingen hebben negatieve effecten op bepaalde instellingen. Daarnaast is er sprake van ‘afnemende hiërarchische structureren’. Mensen bepalen zelf wat ze tot zich nemen. De rol van experts is minder vanzelfsprekend.”

Bussemaker pleit er dan ook voor dat culturele instellingen meer hun publiek opzoeken en – al dan niet in co-creatie – op die manier nieuwe programma’s ontwikkelen. Het publieke heeft immers een veel grotere rol dan vroeger het geval was. Aan de haalbaarheid hiervan twijfelt ze geen moment. “De kunst- en cultuursector heeft laten zien dat ze onafhankelijk, innovatief én veerkrachtig is. Mijn beleid is erop gericht om daar meer ruimte voor te creëren.”

Barbara Visser (beeldend kunstenaar en voorzitter van de Akademie van Kunsten):
“Kunst is geen toverstokje. Een goede kunstenaar zoekt altijd naar verbinding en kijkt naar wat er nodig is in de samenleving. Het gaat om vrij kunnen denken en niet in een rechte lijn van A naar B gaan. Als je de weg recht houdt mis je bijzondere dingen. Kunst en wetenschap hebben elkaar veel te bieden want kunst is een vorm van onderzoek doen en kennis verwerven die op een andere manier tot stand komt dan de wetenschap.”

 

Ellen Walraven (directeur Rotterdamse Schouwburg)
“Het trekken van lager opgeleiden en ander doelgroepen vraagt om maatwerk. Alleen met kleine stappen komen we vooruit. De schouwburg is geen gebouw maar houding of attitude. Je moet jonge mensen opleiden en in gesprek gaan met kleinere stakeholders zoals bijvoorbeeld hiphoppers. Feitelijk zijn er twee schouwburgen: de schouwburg van de stedelijke arena en de schouwburg van de gemeente en de kunstenaars.”

 

Roland Kieft (artistiek directeur Residentie Orkest)
“Het draait om het maken van verbindingen met mensen en zorgen dat je van betekenis wordt. We krijgen meer senioren maar het publiek wordt niet breder. Daar moeten we aan werken. Op jonge leeftijd een instrument leren bespelen heeft een positieve invloed op cognitieve ontwikkeling.”

 

Tags: ,


Over deze Cultuurheld

Miriam is teamleider kunst- en cultuureducatie bij DOK. De eerste periode van Cultuurhelden leidde ze als projectleider het programma in goede banen en zorgde voor een heldere vertaling van de wensen van de Delftse scholen in passende trajecten. Haar drijfveer is om het creatieve vermogen van kinderen aan te boren en te vergroten door op school ruimte te maken voor onderzoek, experiment en het creatief proces.



Reacties niet toegestaan

Naar boven ↑
  • Over Cultuurhelden

    Cultuurhelden zijn de creatieve vormgevers van Cultuureducatie met Kwaliteit in Delft.

    Weten hoe dat in de praktijk werkt? Bekijk de video-impressie of bel 0642653112.

  • De nieuwsbrief ontvangen?

    * Dit veld is verplicht
  • De Cultuurhelden nieuwsbrief ontvang je 4 x per jaar. We delen je gegevens nooit met anderen en afmelden is altijd mogelijk.

  • Volg ons

  • Cultuurpartners

    Cultuurhelden wordt gefinancierd door het Fonds Cultuurparticipatie en de Gemeente Delft en uitgevoerd door DOK.