Reportage

Gepubliceerd op 24 augustus 2016 | door Debby Korfmacher

0

Wat is goed en wat is fout?

Groep 6 lijkt er zin in te hebben: het is de laatste muziekles voor de zomervakantie en de leerlingen zitten met meester Jeroen in de kring, klaar voor de start.

Besmet door klanken

Het is tevens de afsluiting van een korte lessenreeks in het kader van het Cultuurhelden-traject, waarin de leerkrachten van de Eglantier Tanthof zich hebben gewaagd aan creatief muziek maken. De Eglantier Tanthof wil muziek integreren in de IPC-thema’s waar de school mee werkt. Het IPC-thema waar deze klas zich de afgelopen weken vanuit verschillende invalshoeken mee bezig heeft gehouden is ‘gezond en fit’. Tijdens de muzieklessen hebben de leerlingen in kleine groepjes een rap gemaakt over ‘organen’, ze hebben elkaar met klanken ‘besmet’ door klanken en geluiden van elkaar over te nemen, eigen muziekstukken gemaakt over dit thema en natuurlijk ook lekker bewogen.

De jongen die…

Vandaag geeft meester Jeroen de les. Bij de eerste muziekles heeft hij voornamelijk gekeken hoe muziekvakdocent Debby de les gaf, in les 2 nam hij zelf al een groot deel voor zijn rekening, en nu gaat hij er helemaal voor. Hij heeft zijn gitaar meegenomen, want hij had zichzelf tot doel gesteld om zijn gitaar meer in te zetten in de klas. Na de warming-up gaat iedereen zitten en wordt de gitaar uitgepakt. Het swingende liedje ‘Stekelhaar en Basgitaar’ wordt al snel uit volle borst meegezongen. Dan krijgen de leerlingen de opdracht om een paar woorden te veranderen, zodat het liedje past bij het thema ‘gezond & fit’. De tekst verschijnt op het digibord, en iedereen mag een voorstel doen. De laatste zin wordt: “Dat is de jongen die ik niet meer zoek!”, waarna er een discussie in de klas losbarst over de zin en onzin van deze zin. “Zo klopt het toch niet?”, “Dat kan toch niet?”, “Mag dit wel?”. Na een aantal argumenten voor en tegen aan te hebben gehoord vraagt meester Jeroen of Cherifa, die de zin heeft bedacht, hem eens wil zingen om te kijken of het in het liedje past. Het past uitstekend en Jeroen concludeert: “Nou, het leuke is dat het hier dus niet gaat om goed of fout: het hoeft niet altijd allemaal te kloppen! Ik vind dit een uitstekende zin om dit liedje mee af te sluiten, want het past heel goed bij de muziek!” De klas is al snel om en ze zingen met z’n allen, onder gitaarbegeleiding van meester Jeroen, het liedje met zelfverzonnen tekst.

Slippers

En dan is het tijd voor het hoogtepunt van de les: we gaan met z’n allen een orkest vormen. De meeste leerlingen hebben een zelfverzonnen instrument meegenomen. Dat varieert van een doos met pasta tot een paar slippers, stenen, een boek, een zelfgemaakt schud-ei of een trommel. Meester Jeroen spreekt een aantal tekens af met de leerlingen waarop hij een bepaald soort geluid wil horen. Bijvoorbeeld een roffel, een zacht en vloeiend geluid (zoals een kabbelend beekje) of een knal. Al snel wordt er volop gemusiceerd: de orkestleden kijken geboeid naar hun dirigent, die door te dirigeren ter plekke een muziekstuk maakt. Dan mogen een paar leerlingen dirigent zijn en voor het orkest gaan staan.

Daarna wordt er in kleinere groepen gecomponeerd: elk groepje een eigen stuk, wat aan de klas wordt gepresenteerd. Het is duidelijk dat de leerlingen al een beetje gewend zijn geraakt aan deze werkvorm; ze gaan meteen aan de slag. Meester Jeroen weet een prettige balans te vinden tussen orde en chaos waardoor de klas lekker creatief aan de slag kan. De leerlingen luisteren achteraf geboeid naar elkaars composities.

Onzinverhalen

De les wordt afgesloten met een liedje op de gitaar waarbij iedereen mee mag spelen of zingen: eerst mag de ene helft van de klas zingen terwijl de andere helft op instrumenten meespeelt, dan wordt er gewisseld. Het is een mooie en swingende afsluiting van een dynamisch proces, dat eigenlijk nog maar net is begonnen maar waar al zoveel in gang is gezet….met een leerkracht aan het roer die de creatieve handvaten die zijn aangereikt heeft benut en vooral is begonnen om het zichzelf eigen te maken. En het belangrijkste besef is misschien wel dat het niet om goed of fout gaat, en het hoeft ook niet allemaal per se te kloppen. Je mag best fantaseren of onzinverhalen vertellen, maar als de leerlingen vinden dat het werkt, dan is dat ook zo! Lang leve de creativiteit!


Over deze Cultuurheld

Debby Korfmacher studeerde etnomusicologie in Londen (SOAS, University of London). Aan de Londense Guildhall School of Music & Dance kwam zij voor het eerst in aanraking met Collaborative Creative Music Making. Sindsdien heeft zij zich gespecialiseerd in het geven van creatieve muziekworkshops en het ontwikkelen van uiteenlopende creatieve muziekprojecten. Debby doceert mbira, Afrikaanse zang en Creative Music Making aan het Conservatorium van Amsterdam en werkt als freelance docent, workshopleider, adviseur en trainer. Debby speelt mbira (duimpiano), kora (luitharp) en zingt, en maakt deel uit van het vierkoppig ensemble Shishani & The Namibian Tales.



Naar boven ↑
  • Over Cultuurhelden

    Cultuurhelden zijn de creatieve vormgevers van Cultuureducatie met Kwaliteit in Delft.

    Weten hoe dat in de praktijk werkt? Bekijk de video-impressie of bel 0642653112.

  • Subscribe me

    * This field is required
  • De Cultuurhelden nieuwsbrief ontvang je 4 x per jaar. We delen je gegevens nooit met anderen en afmelden is altijd mogelijk.

  • Volg ons

  • Cultuurpartners

    Cultuurhelden wordt gefinancierd door het Fonds Cultuurparticipatie en de Gemeente Delft en uitgevoerd door DOK.