Achtergrond

Gepubliceerd op 15 december 2016 | door Marijke Brinkman

Over veel voordelen en enkele mitsen en maren

Joke Bouma werkt ruim 40 jaar in het basisonderwijs. Met een uitstapje van tien jaar naar het speciaal onderwijs, bracht ze de meeste schooljaren door op de Freinetschool, inmiddels als locatiedirecteur.

Haar hart ligt bij de kleuters, vanwege hun verwondering, hun open en eerlijke blik. Omdat het Freinetonderwijs niet met methodes werkt bij de kleuters kijkt de leerkracht wat ze nodig hebben, dat zet de creativiteit in gang. Niet dat ze zelf creatief is, aldus Joke. Ze leerde nog net wel blokfluit spelen tijdens de opleiding, dat hoorde er toen bij. In haar jeugd volgde ze lessen op de Hazelhorst, de voorloper van De VAK. Haar vader werkte bij de Gist en de lessen daar, maar ook de gymlessen mochten de kinderen van de Gist-werknemers gratis volgen. Zo kon je toch als kind kennis maken met sport, muziek en dans.

Wat betekent Cultuurhelden voor de Freinetschool?
Heel veel aldus, Joke. Voor de start met Cultuurhelden ging een hele klas aan de gang met de uitwerking van een thema en maakten de leerlingen een werkstuk in opdracht van de leerkracht.
Nu kiezen kinderen zelf een thema, ze beslissen wat ze daarvan willen weten, richten ontdekhoeken in en gaan in wisselende groepjes aan de slag.

En voor de leerkrachten?
Die zijn breder gaan denken en minder gaan invullen. De verhalen en geschreven teksten van kinderen blijven de basis van het Freinetonderwijs. Naast tekeningen kunnen onze kinderen ook dans, toneel, multimedia of andere vormen gebruiken om hun verhaal te illustreren. De presentaties zijn daardoor interessanter geworden en leerlingen kunnen zich breder ontplooien.

Hoe organiseren jullie de lessen?
Op onze school werken we nu het hele jaar door op deze manier, niet alleen tijdens een projectweek om daarna weer over te schakelen naar een andere lesvorm. Onderzoekend en ontwerpend leren is de basis; lezen, schrijven en wereldoriëntatie verweven we met kunstvakken en ook met techniek onderwijs. Deze manier van werken gaat steeds meer vanzelf.

Waar halen jullie de inspiratie vandaan?
Onze school is de eerste school die deelneemt aan de ontwikkelcafés. Drie keer per jaar gaan teksten en thema’s van alle groepen mee naar het ‘café’. De leerkrachten bedenken samen met kunstdocenten een opzet, de leerkrachten werken de lessen uit en komen terug bij de kunstdocenten voor advies. De kunstdocenten komen soms ook kijken in de lessen. Door de cafés zijn leerkrachten en kunstdocenten elkaars gelijke geworden, het zijn echte sparringpartners. In het begin was er wat weerstand, weer extra werk voor de leerkrachten, maar deze manier van werken blijkt veel op te leveren, het maakt het lesgeven leuker en het is fijn om samen te doen.

Wat merken de leerlingen ervan?
De samenwerking is ook bij de leerlingen groter geworden. Het schrijven is een belangrijke component van onze manier van lesgeven maar was te vrijblijvend geworden, de kinderen hadden er lang niet altijd zin in en ze maakten zich er soms wat makkelijk vanaf. Elke leerling heeft nu een taalmaatje dat de tekst naleest, ze helpen elkaar bij het schrijven en corrigeren van de tekst die daarna pas naar leerkracht gaat en opgenomen wordt in hun tekstboek.

En de ouders?
Op de Freinetschool is de inbreng van de vaak creatieve ouders groot. Ze denken mee en verzorgen ook lessen. Voor het zomerfeest hebben ouders les gekregen van vakdocenten opdat de manier waarop ze werken met kinderen aansluit bij de visie van Cultuurhelden. Dat houdt in dat de kinderen zelf aan de slag gaan zonder dat de ouders al invulling geven, en ook dat niet het product centraal staat maar het proces.

Samengevat?
Onze leerkrachten hebben extra bagage gekregen, dat maakt de lessen leuker en interessanter. We krijgen veel inspiratie van de vakdocenten en de trainingen, de ‘helpfunctie’ werkt goed en het is heerlijk dat de kunstdocenten aansluiten bij wat we nodig hebben. Voor ons is Cultuurhelden echt onze denktank.

Na deze lofzang op Cultuurhelden, zijn er nog mitsen en maren?
Cultuurhelden sluit mooi aan bij wat wij willen als school, maar je moet er wel moeite voor doen. En je kunt wel veel willen, maar het moet ook nog praktisch uitvoerbaar zijn. Dans of muziek geven is toch een vak, dus kunstdocenten inzetten blijft nodig. We moeten ook alert blijven dat we onze lessen verweven met niet alleen kunst, maar ook met techniek. En vooral niet denken dat we er al zijn, het is belangrijk je als school te blijven ontwikkelen.


Over deze Cultuurheld

Als afgestudeerd Neerlandicus en bibliothecaris begon Marijke Brinkman in 1990 bij DOK Schoolmediatheek, later maakte ze de overstap naar De VAK als consulent literatuur. De doelgroep bleef gelijk: leerkrachten van Delftse scholen. Met veel plezier organiseerde ze jarenlang projecten waarin jeugdliteratuur, vertelkunst, poëzie en creatief schrijven gemixt werden met andere kunstdisciplines. Daarbij kwam ze vaak enthousiaste leerkrachten tegen. Aan het project Cultuureducatie met Kwaliteit werkt ze met volle overtuiging mee, omdat ze gelooft dat schoolteams meer bereiken dan al die individuele leerkrachten kunnen doen.



Reacties niet toegestaan

Naar boven ↑
  • Over Cultuurhelden

    Cultuurhelden zijn de creatieve vormgevers van Cultuureducatie met Kwaliteit in Delft.

    Weten hoe dat in de praktijk werkt? Bekijk de video-impressie of bel 015 – 212 34 50.

  • Nieuwsbrief

    * Verplicht veld
  • De Cultuurhelden nieuwsbrief ontvang je 4 x per jaar. We delen je gegevens nooit met anderen en afmelden is altijd mogelijk.

  • Volg ons

  • Cultuurpartners

    Cultuurhelden wordt gefinancierd door het Fonds Cultuurparticipatie en de Gemeente Delft en uitgevoerd door DOK.