Achtergrond

Gepubliceerd op 12 april 2017 | door Marijke Brinkman

0

Twee cultuurhelden zonder koudwatervrees

Het is al laat als ik de binnenstadschool aan de Voorstraat binnenloop. Vrijwel iedereen is naar huis. Er zijn nog een paar mensen aan het werk, waaronder twee ‘oude’ rotten in het vak: Anja Orelio, al dertig jaar werkzaam in het onderwijs waarvan zeventien jaar op deze school, en Dick van Konijnenburg. Hij werd in 1985, 27 jaar oud, directeur van zijn eerste school. Sinds 1994 is hij directeur van de Max Havelaarschool met veertig medewerkers en vierhonderd leerlingen. Vanmiddag praten we over het cultuuronderwijs op hun school en het effect van Cultuurhelden.

Kunstonderwijs

“De Max Havelaarschool neemt deel aan KUNSTklik en daarnaast stopt de school al jaren extra tijd en geld in cultuur”, vertelt Dick enthousiast. De school doet graag mee aan pilots, nam deel aan het Spoorzoneproject van Buitenste Boven, was zeer actief in de Brede School en met de komst van de ICC’ers en het nadenken over cultuurbeleid op school werd jaren terug al een cultuurbeleidsplan opgesteld. De school heeft veel hoogopgeleide ouders die zeer betrokken zijn bij het cultuuronderwijs op school. Zo hebben ouders voor de komende drie jaar geld beschikbaar gesteld voor muzieklessen, deels door een muziekdocent, deels door de leerkrachten zelf. Aan Cultuurhelden doet de school van begin af aan mee. Het project zette eigenlijk alles op zijn kop.

Koudwatervrees

Als ICC’er was Anja voorheen aan het regelen en organiseren. Ze maakte roosters en stimuleerde collega’s om mee te doen met de programma’s die pasten binnen het vaste stramien van de lessen: begin, kern en slot, alles uitgeschreven, net als bij de methoden. Een werkwijze die veiligheid en houvast bood. Maar Cultuurhelden is anders. Niet de ICC-er speelt de belangrijkste rol, elke leerkracht komt in actie en levert een inhoudelijke bijdrage. Wat blijkt: collega’s zijn eerst enthousiast,  maar een aantal vindt het vele werk toch lastig.  Het is moeilijk om het hele team mee te krijgen. Hoe bereik je de doorgaande leerlijn? Hoe overwin je de koudwatervrees?

Ontwikkelcafés

Een keer per jaar vindt er een groot project plaats op de Max Havelaar, dit jaar was dat Opa’s en oma’s in de periode van de Kinderboekenweek. Daaraan voorafgaand werkte het team met kunstdocenten in een zogeheten ontwikkelcafé.  Anja vindt het café een zeer goede zet. Van alle bouwen zijn er mensen bij betrokken, iedereen heeft een les gemaakt die door een kunstdocent bekeken werd en weer terugging naar de leerkracht. De rol van de kunstdocenten vinden Dick en Anja essentieel, zij leveren een creatieve input die werkt als een impuls voor het team.

Lesconcept

De lesopzet van Cultuurhelden met een entree, bagage, vrije ruimte met een creatieve opdracht, presentatie en evaluatie, is inmiddels bekend bij de leerkrachten. “Bij de opdracht leg je verschillende materialen klaar en laat je leerlingen hun gang gaan, je ziet ze vervolgens dingen maken die je nooit zelf had kunnen bedenken. De resultaten zijn net zo verschillend als de leerlingen”, aldus Anja. De een tekent goed, een ander heeft een bijzonder idee en een goed verhaal erbij. Bij de presentaties komen de verschillen naar voren en komen kinderen tot hun recht. Op school wordt ook het belang van de evaluaties wel erkend.

Natuurlijk is er nog de mogelijkheid om te werken aan de techniek, maar die vrije opdracht is een grote volgende stap. Je haalt kinderen uit hun comfortzone en wat ze maken past bij ze en is nooit fout of slecht. Anja en Dick zijn zeer enthousiast over deze werkwijze.

Samenwerking

Anja vertelt kort over de problemen waar ze zo nu en dan tegenaan loopt. Een aantal ziektegevallen en wisselingen in het team maken een project als Cultuurhelden kwetsbaar. Gelukkig krijgt ze veel steun vanuit de directie. Dick van Konijnenburg benadrukt nogmaals het belang van Cultuurhelden. Hij doet financiën en randvoorwaarden en staat achter Anja om samen het team te motiveren en er tijd voor vrij te maken.

De toekomst

Voor de komende periode van Cultuurhelden staat het aspect van de beoordeling centraal. Kun je een cijfer geven voor cultuur? Hoe beoordeel je creativiteit? Deze vragen zorgen voor een inhoudelijke discussie op school. Bekijk je een groep, een individuele leerling? In aanloop naar deze discussie volgde het team een training bij Pieters Mols. In elk geval wordt duidelijk dat je heel anders kijkt naar een kind als je niet de cognitieve prestatie, maar de creativiteit met alle bijbehorende eigenschappen als uitgangspunt neemt.

Tags:


Over deze Cultuurheld

Als afgestudeerd Neerlandicus en bibliothecaris begon Marijke Brinkman in 1990 bij DOK Schoolmediatheek, later maakte ze de overstap naar De VAK als consulent literatuur. De doelgroep bleef gelijk: leerkrachten van Delftse scholen. Met veel plezier organiseerde ze jarenlang projecten waarin jeugdliteratuur, vertelkunst, poëzie en creatief schrijven gemixt werden met andere kunstdisciplines. Daarbij kwam ze vaak enthousiaste leerkrachten tegen. Aan het project Cultuureducatie met Kwaliteit werkt ze met volle overtuiging mee, omdat ze gelooft dat schoolteams meer bereiken dan al die individuele leerkrachten kunnen doen.



Reacties niet toegestaan

Naar boven ↑
  • Over Cultuurhelden

    Cultuurhelden zijn de creatieve vormgevers van Cultuureducatie met Kwaliteit in Delft.

    Weten hoe dat in de praktijk werkt? Bekijk de video-impressie of bel 0642653112.

  • Subscribe me

    * This field is required
  • De Cultuurhelden nieuwsbrief ontvang je 4 x per jaar. We delen je gegevens nooit met anderen en afmelden is altijd mogelijk.

  • Volg ons

  • Cultuurpartners

    Cultuurhelden wordt gefinancierd door het Fonds Cultuurparticipatie en de Gemeente Delft en uitgevoerd door DOK.