Column

Gepubliceerd op 20 september 2018 | door Fien de Graaf

0

Vriendschap. Kom erbij!

Maandag 10 september vond de jaarlijkse workshop Kinderboekenweek plaats in het nieuwe OPEN. Na een inspirerende lezing door Liselotte Dessauvagie over leesbevordering, gingen de deelnemende leerkrachten in ontwikkelcafés aan de slag. Samen met kunstdocenten bedachten ze hoe je verschillende kunstdisciplines kan inzetten bij het thema ‘Vriendschap’. Schrijfdocent Carla Scheepe-Belksma was één van de kunstdocenten. Zij schreef er deze column over:

 

De bril en de tang

Ze worden naast elkaar op tafel gelegd. De glanzende bril met goudgele poten en getinte glazen en de doffe grijze combinatietang die een beetje rammelt in zijn scharnier.

Het lijkt onmogelijk. Tegenpolen op het eerste gezicht, de een kwetsbaar en de ander sterk.

Maar toch, ze herkennen zich ook in elkaar. Hun poten, hun sierlijke lijnen, hun praktische instelling.

Zou het mogelijk zijn om vrienden te worden?

 

Metafoor

Met deze metafoor in gedachten storten de leerkrachten zich op het ontwikkelcafé. Ik sluit me aan bij een groepje kleuterjuffen van de Gabriëlschool. Ze zijn al druk in gesprek en hebben een prikkelende afbeelding gekozen.

Twee eigenlijk: een recept c.q. ingrediëntenlijst voor vriendschap en de symfonie van een vriendschap met een kunstwerk van Kandinsky. Er lijkt een tweestrijd te zijn tussen een cognitieve keuze en een intuïtieve keuze. Uiteindelijk wint Kandinsky het met zijn lijnenspel van de praktische lijst. En dan barst de creativiteit los.

 

 

 

De klank van vriendschap

Ideeën kletteren door elkaar. Het gaat niet over de definitie van vriendschap. Wel over muziek, dans, kleur, beweging, vorm en vellen behangpapier.

Hoe klinkt vriendschap? Ik moet denken aan De nacht op de kale berg van Mussorgsky en Peer Gynt van Grieg.

Welke muziek hoort bij boosheid, blijheid, verdriet of eenzaamheid? Er is geen muziekdocent in de buurt om goede voorbeeldfragmenten te suggereren, dus spelen we deze vraag door naar DOK. Het is niet nodig om daar heel veel tijd aan te besteden.

Waar we wel mee verder kunnen, is welke opdracht de kinderen straks krijgen bij het luisteren naar de muziek. Dat ze kiezen welk muziekfragment klinkt als vriendschap en welke kleuren en vormen daarbij horen.

Motoriek

Het kunstwerk van Kandinsky en de keuze om te associëren vanuit muziek nodigen uit om groot te werken, om grote vellen op tafels te leggen en in groepjes te schilderen. Het gaat niet om realistische afbeeldingen, wel over rechte en ronde vormen, donkere en lichte, warme en koude kleuren. Het gaat om het respecteren van elkaars schilderingen.

De kinderen kunnen hun kwaststreken naast elkaar op het papier aanbrengen, zoals jonge kinderen naast elkaar spelen. Maar ze onderzoeken ook hoe het is om samen een cirkel te maken, om blauw en geel te laten overlappen en een vriendschap aan te gaan op papier.

Apotheose

Er zijn nog meer ideeën. Het thema vriendschap blijkt een onderwerp waar de leerkrachten heel veel kanten mee op kunnen. Met zoveel keuzes loop je wel het risico dat je les of lessenserie rommeliger verloopt dan je zou willen. Het is vaak beter om te kiezen voor eenvoudige en gekaderde opdrachten dan ingewikkelde werkvormen. Dan heb je meer kans op diepgang.

De variaties worden wel genoteerd, want je kunt natuurlijk meerdere dagen met het thema werken en elke dag beginnen met een muziekfragment.

Slotakkoord

De symfonie van vriendschap heeft de vorm gekregen van een les. De schilderwerken van de kinderen worden samengevoegd tot één groot kunstwerk: de symfonie van een klas.

De leerkrachten hebben in een korte tijd een mooie les ontwikkeld. Er is hard gewerkt. Ik denk aan de laatste zin in De gulle boom van Shel Silverstein (vertaling door Arthur Japin): “En de boom was gelukkig.”

Carla Scheepe-Belksma
Cultuurheld – docent literair


Over deze Cultuurheld

Projectleider Cultuurhelden heeft een achtergrond als vormgever en beeldend kunsteducator. Het toegankelijk maken van hedendaagse kunsten voor grote doelgroepen is waar zij enthousiast van wordt: 'Na het afronden van mijn bachelor docent beeldende kunsten werk ik als ZZP'er voor verschillende musea en andere kunstinstellingen. Hier werkte ik mee aan de ontwikkeling van visie op kunstonderwijs, samenwerkingen met scholen en ontwikkelde ik kunsteducatieve projecten voor verschillende doelgroepen. Ook werk ik regelmatig mee als organisator, coördinator en producent in het kader van deze educatieprojecten maar ook aan tentoonstellingen en hieraan gekoppelde publieksactiviteiten. Regelmatig werk ik zelf gelukkig nog op de vloer met groepen leerlingen. Daarnaast ben ik tevens afgestudeerd als productontwerpster; het ontwerpen van nieuwe materialen en objecten zijn nog steeds onderdeel van mijn praktijk.'



Reacties niet toegestaan

Naar boven ↑
  • Over Cultuurhelden

    Cultuurhelden zijn de creatieve vormgevers van Cultuureducatie met Kwaliteit in Delft.

    Weten hoe dat in de praktijk werkt? Bekijk de video-impressie of bel 0642653112.

  • Nieuwsbrief

    * Verplicht veld
  • De Cultuurhelden nieuwsbrief ontvang je 4 x per jaar. We delen je gegevens nooit met anderen en afmelden is altijd mogelijk.

  • Volg ons

  • Cultuurpartners

    Cultuurhelden wordt gefinancierd door het Fonds Cultuurparticipatie en de Gemeente Delft en uitgevoerd door DOK.