Max Havelaarschool

‘Verschillende vormen van lesgeven zorgen ervoor dat er ruimte is voor het ontwikkelen van creatief denken.’

De Max Havelaarschool is een protestants-christelijke basisschool. De school heeft de wens om naast de kennisgebieden rekenen, taal en wereldverkennende vakken aandacht te geven aan creatieve en culturele activiteiten. Het team wil kinderen een veilige, uitdagende leeromgeving bieden. Heldere afspraken en gedragsregels zorgen voor een veilig klimaat: ‘alleen als kinderen graag naar school gaan, komen ze tot goede leerprestaties.’

Speerpunten

Op de Max Havelaarschool ontwikkelt een team van kunstvakdocenten, ICC’ers en leerkrachten een model voor een schoolbreed geïntegreerd onderwijsproject dat aansluit bij het curriculum.

De vakinhoudelijke kennis en vaardigheden van de leerkrachten op het gebied van dans, muziek, nieuwe media en erfgoed worden vergroot.

Traject

Na de basistraining volgt in het derde jaar een coaching-on-the-job-traject bij het ontwikkelen van een geïntegreerd onderwijsproject voor één of enkele bouwen. Hieraan wordt een traject gekoppeld waarin leerkrachten hun vakinhoudelijke kennis en vaardigheden vergroten.

In jaar vier staat er een model voor een schoolbreed geïntegreerd programma. Dit model wordt geëvalueerd, bijgesteld en opgenomen in het cultuureducatiebeleidsplan en het schoolplan.

Daarnaast gaat de school aan de slag met een model voor het volgen en beoordelen van leerlingprestaties op het gebied van cultuureducatie. Na evaluatie en aanpassing wordt dit model parallel en gekoppeld aan het schoolbrede geïntegreerde project gefaseerd ingevoerd. Het team wordt hierin ondersteund door kunstvakdocenten.

De laatste berichten over Basisschool Max Havelaar

Beweging, mechanica en creativiteit

Vrijdag 30 augustus had de Max Havelaar een training rondom de creatieve cirkel en onderzoekend en ontwerpend leren. Er was gekozen voor een aansluiting met het thema van het Kinderboekenweek ‘Reizen’, maar met een insteek van mechanica en robotica gecombineerd met beweging. Reizen impliceert immers beweging. Zo! Op naar het Science Centre Delft.

De middag begon met een entree in de vorm van een korte rondleiding door het museum van het Science Centre waarbij verschillende mechanismes werden uitgelegd en gedemonstreerd. Daarna werd de kennis gepeild en gevoed door het creatieve proces langs het format van Cultuurhelden te leggen. Toen was het tijd om zelf actief aan de slag te gaan. Er waren 4 workshops: dans, bewegingstheater, beeldende kunst en techniek.

Ik heb de dansworkshop gegeven en met een fijn clubje leerkrachten is er hard gewerkt. We hebben machines geanalyseerd en vertaald naar beweging, met beweging geëxperimenteerd om zoveel mogelijk varianten te ontdekken, het effect van verbindingen onderzocht en gelukkig ook veel plezier gehad! Ik heb die middag echt breed en grondig onderzoek zien gebeuren en gezien hoe open de leerkrachten zich durfden te stellen voor onbekend terrein, waardoor deze leerkrachten met een flinke bagage het nieuwe jaar in stappen.

Voordat iedereen naar huis ging, heeft elke workshopgroep nog even kort gepresenteerd en gereflecteerd op hun proces en hun werk. Ik vond het niet alleen leuk om te zien waar de anderen mee bezig waren geweest, maar ook om te horen hoe het was geweest om dat onderzoek te doen en om de verschillende vormen van presenteren te zien. Nu al zo gevarieerd!

Na afloop ben ik tevreden naar huis gereden en ik wens de leerkrachten heel veel plezier in het komende project. Blijf in beweging!


Vriendschap op de Max Havelaarschool

Zoals bij veel scholen was Vriendschap het thema van een groot, schoolbreed project in oktober.
Ter voorbereiding hierop volgden de leerkrachten van de Max Havelaarschool een vakvaardigheidstraining op het gebied van creatief schrijven.

Schrijvers Carla Scheepe, Marja van Rossum en Peet van Duijnhoven hebben het team begin september nieuwe kneepjes van het schrijversvak geleerd en nieuwe inzichten gegeven in hoe schrijven leuk en bijzonder te maken voor leerlingen uit elke groep.
Naar aanleiding van deze training ontwikkelden de leerkrachten in de week erop verschillende lessen die ze tijdens de Kinderboekenweek zouden gaan uitvoeren.

Op de avond van 18 oktober was de grote presentatie van het project op school. Als altijd een bijzonder moment waar broertjes en zussen, ouders, opa’s en oma’s komen kijken naar de processen die de leerlingen hebben ervaren en wat er gemaakt is – de school is levendig en overvol, iedereen kijkt vol bewondering naar de presentaties van de groepen.
In alle klassen, zélfs in de kleutergroepen, zijn er verhalen bedacht en geschreven, waarbij vriendschap het thema is. Er waren mooie verhalen met tekeningen, kinderen die samen een boek geschreven hebben, verhalen die verteld werden in een theatersetting en heel veel trotse gezichten!

 

Als cultuurheldcoördinator van de Max Havelaarschool, vroeg ik na afloop een aantal leerkrachten om een reactie op het project en de training creatief schrijven:

De training is ervaren als een impuls om gericht met creatief schrijven aan de slag te gaan. Er was dan ook echt aandacht voor het schrijfproces en hoe je dit stap voor stap kunt doorlopen. Hetgeen dat we aangereikt kregen tijdens de training, hebben we ook daadwerkelijk direct kunnen toepassen.
Tijdens het uitvoeren van de ontwikkelde lessen ervaarden we een grote betrokkenheid van de leerlingen. Het doorlopen van een schrijfplan in meerdere lessen, waardoor een verhaal beter uitgedacht wordt dan een schrijfopdracht die los staat of maar in één les gemaakt wordt, heeft de leerlingen enthousiast gemaakt en gehouden. Dit is een grote meerwaarde boven de gebruikelijke schrijfmethode. 

De input die we tijdens de vakvaardigheidstraining opdeden zal zeker vaker ingezet gaan worden. Nu we gezien hebben wat er te bereiken valt met dit soort oefeningen hebben we de smaak te pakken.
De interactie en de samenwerking tussen de leerlingen wordt ook bevorderd. Een mooi voorbeeld ter afsluiting: 
De leerlingen schreven stapsgewijs een verhaal en vervolgens tekende een klasgenootje een afbeelding naar aanleiding van het verhaal. Door deze opdracht ondervond de klas het belang van beeldend schrijven en hoe anders een verhaal door een ander perspectief beleefd kan worden: ‘Juf, hij heeft mijn verhaal helemaal niet goed getekend!’ Goede onderzoeksopbrengsten en gespreksstof om samen weer mee verder te kunnen!


Twee cultuurhelden zonder koudwatervrees

Het is al laat als ik de binnenstadschool aan de Voorstraat binnenloop. Vrijwel iedereen is naar huis. Er zijn nog een paar mensen aan het werk, waaronder twee ‘oude’ rotten in het vak: Anja Orelio, al dertig jaar werkzaam in het onderwijs waarvan zeventien jaar op deze school, en Dick van Konijnenburg. Hij werd in 1985, 27 jaar oud, directeur van zijn eerste school. Sinds 1994 is hij directeur van de Max Havelaarschool met veertig medewerkers en vierhonderd leerlingen. Vanmiddag praten we over het cultuuronderwijs op hun school en het effect van Cultuurhelden.

Kunstonderwijs

“De Max Havelaarschool neemt deel aan KUNSTklik en daarnaast stopt de school al jaren extra tijd en geld in cultuur”, vertelt Dick enthousiast. De school doet graag mee aan pilots, nam deel aan het Spoorzoneproject van Buitenste Boven, was zeer actief in de Brede School en met de komst van de ICC’ers en het nadenken over cultuurbeleid op school werd jaren terug al een cultuurbeleidsplan opgesteld. De school heeft veel hoogopgeleide ouders die zeer betrokken zijn bij het cultuuronderwijs op school. Zo hebben ouders voor de komende drie jaar geld beschikbaar gesteld voor muzieklessen, deels door een muziekdocent, deels door de leerkrachten zelf. Aan Cultuurhelden doet de school van begin af aan mee. Het project zette eigenlijk alles op zijn kop.

Koudwatervrees

Als ICC’er was Anja voorheen aan het regelen en organiseren. Ze maakte roosters en stimuleerde collega’s om mee te doen met de programma’s die pasten binnen het vaste stramien van de lessen: begin, kern en slot, alles uitgeschreven, net als bij de methoden. Een werkwijze die veiligheid en houvast bood. Maar Cultuurhelden is anders. Niet de ICC-er speelt de belangrijkste rol, elke leerkracht komt in actie en levert een inhoudelijke bijdrage. Wat blijkt: collega’s zijn eerst enthousiast,  maar een aantal vindt het vele werk toch lastig.  Het is moeilijk om het hele team mee te krijgen. Hoe bereik je de doorgaande leerlijn? Hoe overwin je de koudwatervrees?

Ontwikkelcafés

Een keer per jaar vindt er een groot project plaats op de Max Havelaar, dit jaar was dat Opa’s en oma’s in de periode van de Kinderboekenweek. Daaraan voorafgaand werkte het team met kunstdocenten in een zogeheten ontwikkelcafé.  Anja vindt het café een zeer goede zet. Van alle bouwen zijn er mensen bij betrokken, iedereen heeft een les gemaakt die door een kunstdocent bekeken werd en weer terugging naar de leerkracht. De rol van de kunstdocenten vinden Dick en Anja essentieel, zij leveren een creatieve input die werkt als een impuls voor het team.

Lesconcept

De lesopzet van Cultuurhelden met een entree, bagage, vrije ruimte met een creatieve opdracht, presentatie en evaluatie, is inmiddels bekend bij de leerkrachten. “Bij de opdracht leg je verschillende materialen klaar en laat je leerlingen hun gang gaan, je ziet ze vervolgens dingen maken die je nooit zelf had kunnen bedenken. De resultaten zijn net zo verschillend als de leerlingen”, aldus Anja. De een tekent goed, een ander heeft een bijzonder idee en een goed verhaal erbij. Bij de presentaties komen de verschillen naar voren en komen kinderen tot hun recht. Op school wordt ook het belang van de evaluaties wel erkend.

Natuurlijk is er nog de mogelijkheid om te werken aan de techniek, maar die vrije opdracht is een grote volgende stap. Je haalt kinderen uit hun comfortzone en wat ze maken past bij ze en is nooit fout of slecht. Anja en Dick zijn zeer enthousiast over deze werkwijze.

Samenwerking

Anja vertelt kort over de problemen waar ze zo nu en dan tegenaan loopt. Een aantal ziektegevallen en wisselingen in het team maken een project als Cultuurhelden kwetsbaar. Gelukkig krijgt ze veel steun vanuit de directie. Dick van Konijnenburg benadrukt nogmaals het belang van Cultuurhelden. Hij doet financiën en randvoorwaarden en staat achter Anja om samen het team te motiveren en er tijd voor vrij te maken.

De toekomst

Voor de komende periode van Cultuurhelden staat het aspect van de beoordeling centraal. Kun je een cijfer geven voor cultuur? Hoe beoordeel je creativiteit? Deze vragen zorgen voor een inhoudelijke discussie op school. Bekijk je een groep, een individuele leerling? In aanloop naar deze discussie volgde het team een training bij Pieters Mols. In elk geval wordt duidelijk dat je heel anders kijkt naar een kind als je niet de cognitieve prestatie, maar de creativiteit met alle bijbehorende eigenschappen als uitgangspunt neemt.


Bekijk hier meer relevante artikelen voor BS Max Havelaar


Naar boven ↑
  • Over Cultuurhelden

    Cultuurhelden zijn de creatieve vormgevers van Cultuureducatie met Kwaliteit in Delft.

    Weten hoe dat in de praktijk werkt? Neem contact op met Janneke Baken door te mailen naar j.baken@dok.info of bel  015 – 212 34 50.

  • Cultuurpartners

    Cultuurhelden wordt gefinancierd door het Fonds Cultuurparticipatie en de Gemeente Delft en uitgevoerd door DOK.